اگر كافر بود نبايد دوست انسان باشد . « وَمَنْ يَتَوَلَّهُمْ » 23 فخر : اين جمله براى تأكيد مطلب است كه گمان نرود ممكن است دورى كافر واجب نباشد با اين جمله فهمانده شده است كه دوستى با آنها ستم است مثل ستم آنها و كفرشان . « وَعَشِيرَتُكُمْ » 24 مجمع : بعضى قاريها « عشيراتكم » به صورت جمع قرائت كرده‌اند . « حَتَّى يَأْتِيَ اللَّه بِأَمْرِه » 24 مجمع : حسن بصرى و جبّائى گفته‌اند : يعنى به مجازات اين كارها عذاب خدا به شما مىرسد زود باشد يا دير . مجاهد گفته است : يعنى تا آنگاه كه خداوند مكّه را فتح كند ، ولى بعضى گفته‌اند اين معنى درست نيست چون اين آيه بعد از فتح مكّه بوده است . [ سوره التوبة ( 9 ) : آيات 25 تا 27 ] لَقَدْ نَصَرَكُمُ اللَّه فِي مَواطِنَ كَثِيرَةٍ وَيَوْمَ حُنَيْنٍ إِذْ أَعْجَبَتْكُمْ كَثْرَتُكُمْ فَلَمْ تُغْنِ عَنْكُمْ شَيْئاً وَضاقَتْ عَلَيْكُمُ الأَرْضُ بِما رَحُبَتْ ثُمَّ وَلَّيْتُمْ مُدْبِرِينَ ( 25 ) ثُمَّ أَنْزَلَ اللَّه سَكِينَتَه عَلى رَسُولِه وَعَلَى الْمُؤْمِنِينَ وَأَنْزَلَ جُنُوداً لَمْ تَرَوْها وَعَذَّبَ الَّذِينَ كَفَرُوا وَذلِكَ جَزاءُ الْكافِرِينَ ( 26 ) ثُمَّ يَتُوبُ اللَّه مِنْ بَعْدِ ذلِكَ عَلى مَنْ يَشاءُ وَاللَّه غَفُورٌ رَحِيمٌ ( 27 ) معنى لغات : حنين - نام سرزمينى است ميان مكّه و طائف ، رحبت - يعنى وسيع و گشاده شد . سكينة - وقار ، مهابت ، آرامش ، مواطن - جمع موطن به معنى جاى اجتماع مردم براى جنگ و به اصطلاح جبهه ى جنگ . ترجمه : 25 همانا خدا در بسيارى از هنگامه هاى نبرد يارى كرد [ به ياد آريد ] روز جنگ حنين شما را انبوهى سپاهتان شگفت آورد و سودى به شما نداشت و فراخناى زمين بر شما تنگ شد كه پشت به جنگ كرديد و فرار نموديد ، 26 وز آن پس خدا آرامش خود بر پيامبرش و مؤمنان فرود آورد و لشكرى فرستاد كه نمىديديد و